13 สิงหาคม 2504 กำแพงเบอร์ลิน แยกคนชาติเดียวกันเป็น 2 ประเทศ

Published on 12 ส.ค. 2026
กำแพงเบอร์ลิน เยอรมนี สงครามเย็น 13 สิงหาคม
กำแพงเบอร์ลิน Berlin Wall, Niederkirchnerstraße, Berlin 1988
ผู้เขียนคนไกล วงนอก
เผยแพร่วันพฤหัสที่ 13 สิงหาคม พ.ศ.2569

วันที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2504 กำเนิด “กำแพงเบอร์ลิน” แยกเยอรมนีตะวันออก-เยอรมนีตะวันตก แยก เยอรมนี ให้เป็น 2 ประเทศ ในห้วงสงครามเย็น

ภายหลังการสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 (พ.ศ. 2482-2488) กองทัพนาซีเยอรมัน โดยการนำของอดอล์ฟ ฮิตเลอร์ เป็นฝ่ายแพ้ 4 ชาติมหาอำนาจฝ่ายสัมพันธมิตรเข้ายึดครองโดยแบ่งเยอรมนีเป็น 2 ประเทศ โดยสหรัฐอเมริกา อังกฤษ และ ฝรั่งเศส ปกครองประเทศเยอรมนีตะวันตก ใช้การปกครองระบอบประชาธิปไตย ขณะที่สหภาพโซเวียต(รัสเซีย) ปกครองประเทศเยอรมนีตะวันออก ใช้การปกครองระบอบคอมมิวนิสต์

การแบ่งคนชาติเดียวเป็น 2 ประเทศ ก็เริ่มขึ้น

ผู้คนที่เคยเดินทางไปมาติดต่อกันได้โดยเสรี เริ่มถูกจำกัดและกวดขันเข้มงวดในการข้ามพรมแดน จนนำไปสู่การลักลอบเข้าประเทศ ซึ่งเกือบทั้งหมดเป็นคนในเยอรมันตะวันออกหนีไปเยอรมันตะวันตก โดยเฉพาะใน พ.ศ. 2504 เมื่อมีข่าวว่าเยอรมันตะวันออกจะปิดกั้นพรมแดนระหว่าง 2 ประเทศ จำนวนคนอพยพไปเยอรมนีตะวันตกก็ยิ่งเพิ่มมากขึ้น จนเกิดปัญหาขาดแคลนแรงงานในเยอรมันตะวันออก

กำแพงเบอร์ลิน เยอรมนี สงครามเย็น
1. บางส่วนของกำแพงเบอร์ลิน 2.อนุสรณ์สถานผู้เสียชีวิตที่พยายามจะข้ามกำแพงหลบหนี 3. ทหารเยอรมันตะวันออกยืนประจำการใกล้ๆ พื้นที่ก่อกำแพงเบอร์ลิน ในวันที่ 13 สิงหาคม 2504 (ภาพจากวิกิพีเดีย)

วันที่ 13 สิงหาคม 2504 “กำแพงเบอร์ลิน” ก็เกิดขึ้น

ในระยะแรกกำแพงเบอร์ลินที่กั้นระหว่างเบอร์ลินตะวันออก-ตะวันตกนั้นเป็นเพียงรั้วลวดหนามเตี้ยๆ ก่อนจะเปลี่ยนเป็นกำแพงก่ออิฐถือปูน และกลายเป็นกำแพงคอนกรีตที่แน่นหนาในที่สุด อาคารสูงที่อยู่ใกล้กำแพงจะต้องก่ออิฐปิดตายหน้าต่างทั้งหมดด้วย แต่ไม่ว่ากำแพงจะสูงหรือแข็งแรงเพียงใด ก็ยังมีคนเสี่ยงหลบหนีข้ามกำแพงที่แลกด้วยชีวิต เพราะถ้าถูกตรวจพบจะยิงทิ้งทันที คนจำนวนไม่น้อยจึงต้องสังเวยชีวิตที่กำแพงเบอร์ลิน

28 ปี ให้หลัง สายลมก็เปลี่ยนทิศ

เมื่อแรงกดดันดันจากชาติตะวันเพิ่มขึ้น, การประท้วงของประชาชนในเยอรมนีตะวันออก และปัญหาภายในสหภาพโซเวียตเอง สุดท้ายผู้นำค่ายคอมมิวนิสต์เจอล่มสลาย หมดยุคของ สงครามเย็น สุดท้ายกำแพงเบอร์ลินก็ถูกทำลายลงในวันที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532

กำแพงเบอร์ลิน เยอรมนี สงครามเย็น
ส่วนหนึ่งของกำแพงเบอร์ลินที่ยังเหลืออยู่ที่ Potsdamer Platz, มีนาคม 2552

โดยผู้นำเยอรมัน 2 คน ที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ นายเฮลมุต โคห์ล อดีตนายกรัฐมนตรี เยอรมนี ที่ได้ชื่อว่า “บิดาแห่งการรวมชาติ” เขามีส่วนผลักดันให้การรวมชาติเป็นจริง และนางอังเกลา แมร์เคิล นายกรัฐมนตรีเยอรมนีคนปัจจุบัน ผู้ที่เติบโตในเยอรมนีตะวันออกที่ปกครองด้วยระบบคอมมิวนิสต์

นายเฮลมุต โคห์ล นางอังเกลา แมร์เคิล
นายเฮลมุต โคห์ล กับนางอังเกลา แมร์เคิล ในงานฉลองการรวชาติครบ 20 ปี วันที่ 1 ตุลาคม 2553 (ภาพจากREUTERS/Fabrizio Bensch/File Photo)

อ่านเพิ่มเติม :

  • นโยบาย “ไม่มีมิตรแท้ และศัตรูถาวร” ในยุโรปสมัยบิสมาร์ค อัครมหาเสนาบดีแห่งเยอรมนี

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่


เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 19 สิงหาคม 2561