วงการกีฬาไทยต้องบันทึกประวัติศาสตร์ครั้งสำคัญ เมื่อทีมวอลเลย์บอลหญิงทีมชาติไทย สามารถทำฝันของคนไทยทั้งประเทศให้เป็นจริง ด้วยการคว้าสิทธิ์ผ่านเข้าไปเล่นในรอบสุดท้ายของการแข่งขันวอลเลย์บอลในมหกรรมโอลิมปิกเกมส์ 2028 (LA2028) ณ นครลอสแอนเจลิส สหรัฐอเมริกา ได้เป็นผลสำเร็จ
ชัยชนะและตั๋วโอลิมปิกประวัติศาสตร์ใบนี้ ไม่เพียงแต่เป็นหมุดหมายแห่งความพยายามยาวนานหลายทศวรรษของนักกีฬา ผู้ฝึกสอน และสมาคมกีฬาวอลเลย์บอลแห่งประเทศไทย แต่ยังเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้แฟนกีฬาทั่วโลกต้องกลับมาจับตาดู "ระบบการคัดเลือก 12 ทีมสุดท้าย" รูปแบบใหม่ที่สหพันธ์วอลเลย์บอลนานาชาติ (FIVB) ร่วมกับคณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) ได้วางโครงสร้างไว้อย่างเข้มข้นตลอดวัฏจักร 4 ปี
4 เส้นทางหลักสู่มหกรรม LA2028
ข้อมูลจากเว็บไซต์ Olympics ระบุว่าสำหรับการแข่งขันวอลเลย์บอลในโอลิมปิกเกมส์ 2028 ยังคงจำกัดจำนวนทีมเข้าร่วมแข่งขันไว้ที่ประเภทละ 12 ทีม (ชาย 12 ทีม และหญิง 12 ทีม) เท่าเดิม แต่สิ่งที่เปลี่ยนไปอย่างชัดเจนในรอบนี้คือ "การยกเลิกทัวร์นาเมนต์คัดเลือกโอลิมปิกแบบเฉพาะกิจ" (Olympic Qualification Tournaments) แล้วเปลี่ยนมาใช้ระบบการเก็บสะสมผลงานและการจัดอันดับที่ต่อเนื่อง สะท้อนถึงฟอร์มการเล่นที่แท้จริงตลอด 4 ปี
ที่มาของทั้ง 12 ทีมที่จะได้สิทธิ์เข้าสู่ LA2028 แบ่งออกเป็น 4 ส่วนหลัก ดังนี้ :
- 1 ทีม ในฐานะเจ้าภาพ ซึ่งสหรัฐอเมริกาได้สิทธิ์อัตโนมัติ
- 5 ทีม จากแชมป์ทวีป 2026 : เอเชีย, ยุโรป, อเมริกาเหนือ, อเมริกาใต้, แอฟริกา
- 3 ทีมชิงแชมป์โลก 2027 ทีมผลงานดีที่สุด 3 อันดับแรก ที่ไม่ซ้ำกับทีมที่ได้สิทธิ์ไปแล้ว
- 3 ทีมอันดับโลก FIVB 2028 ทีมอันดับสูงสุด 3 ทีม หลังจบ VNL 2028
เส้นทางที่ 1 : โควตาเจ้าภาพ 1 สิทธิ์อัตโนมัติ
ทีมแรกที่ได้สิทธิ์ยึดเก้าอี้ในรอบสุดท้ายทันทีโดยไม่ต้องผ่านการคัดเลือก คือ สหรัฐอเมริกา ในฐานะประเทศเจ้าภาพจัดงาน ซึ่งส่งผลให้ทั้งทีมชายและทีมหญิงของสหรัฐฯ ได้รับการการันตีเข้าสู่รอบแรกของศึก LA2028 โดยทันที
เส้นทางที่ 2 : แชมป์ทวีปประจำปี 2026 (5 โควตา)
การชิงชัยในระดับทวีปผ่านรายการ Continental Championships 2026 ซึ่งจัดขึ้นระหว่างเดือน ส.ค.-ก.ย.2026 โดยทีมที่คว้าตำแหน่ง "แชมป์" จาก 5 ทวีปหลักทั่วโลก จะได้รับตั๋วโอลิมปิกทันทีทวีปละ 1 สิทธิ์ รวมเป็น 5 ทีม ได้แก่
- ทวีปเอเชีย (AVC) แชมป์รายการ Asian Volleyball Championship 2026 ได้แก่ "ไทย"
- ทวีปยุโรป (CEV) แชมป์รายการ European Volleyball Championship 2026 ยังอยู่ระหว่างการแข่งขัน
- ทวีปอเมริกาเหนือและแคริบเบียน (NORCECA) แชมป์รายการ NORCECA Volleyball Championship 2026 กรณีที่ สหรัฐฯ ได้แชมป์ สิทธิ์จะตกเป็นของทีมอันดับถัดไปตามกฎเพลย์ออฟ ซึ่งผู้ชนะในทัวร์นาเมนต์นี้คือ "แคนาดา"
- ทวีปอเมริกาใต้ (CSV) แชมป์รายการ South American Volleyball Championship 2026 ยังอยู่ระหว่างการแข่งขัน
- ทวีปแอฟริกา (CAVB) แชมป์รายการ African Nations Volleyball Championship 2026 ยังอยู่ระหว่างการแข่งขัน
เปิดระบบคัดเลือก "วอลเลย์บอล" โอลิมปิก 2028 จากแชมป์ทวีปสู่โควตาอันดับโลก
เส้นทางที่ 3 : ศึกชิงแชมป์โลก 2027 (3 โควตา)
หากทีมระดับท็อปพลาดโอกาสจากแชมป์ทวีปในปี 2026 สมรภูมิถัดไปที่มีความสำคัญอย่างยิ่งคือ ศึกวอลเลย์บอลชิงแชมป์โลก 2027 (FIVB Volleyball World Cup 2027) ซึ่งเป็นรายการแข่งขันระดับเมเจอร์ที่มี 32 ทีมชั้นนำทั่วโลกเข้าร่วม
เงื่อนไขในรายการนี้คือ FIVB จะมอบโควตาโอลิมปิกให้กับ 3 ทีมที่ทำผลงานดีที่สุดในตารางแข่งขันสุดท้าย โดยไม่นับรวมทีมที่ได้สิทธิ์โอลิมปิกไปก่อนหน้านี้แล้ว (เช่น สหรัฐฯ หรือ แชมป์ทวีปจากปี 2026) ทำให้รายการนี้เป็นเวทีสำคัญที่ทีมใหญ่ในยุโรปและอเมริกาต่างต้องใส่เต็มที่เพื่อแย่งชิงตั๋ว 3 ใบนี้
เส้นทางที่ 4 : อันดับโลก FIVB World Ranking ปี 2028 (3 โควตาสุดท้าย)
สำหรับ 3 โควตาสุดท้าย จะตัดสินกันหลังจบการแข่งขันรอบแรกของศึกวอลเลย์บอลเนชันส์ลีก 2028 (VNL 2028) ในช่วงเดือน มิ.ย.2028 โดย FIVB จะนำตารางอันดับโลก (FIVB World Ranking) ณ วันที่กำหนด มาใช้คัดเลือก 3 ทีมที่ยังไม่ได้สิทธิ์
ทำไมวอลเลย์บอลโอลิมปิกจึงจำกัดแค่ 12 ทีม และวัดกันที่ทัวร์นาเมนต์ ?
ข้อจำกัดเรื่องโควตา 12 ทีมสุดท้าย ในศึกโอลิมปิกเกมส์ ถือเป็นเอกลักษณ์สำคัญของกีฬาวอลเลย์บอล ซึ่งแตกต่างจากกีฬาประเภทบุคคลโดยสิ้นเชิง เหตุผลหลักเกิดจาก โควตานักกีฬารวมของโอลิมปิก ที่คณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) กำหนดไว้ไม่ให้เกินประมาณ 10,500 คน/ครั้ง
ดังนั้น กีฬาประเภททีมที่ใช้จำนวนผู้เล่นและเจ้าหน้าที่ต่อทีมสูง (12–22 คน) หากเพิ่มจำนวนทีมเพียงนิดเดียว อาจสร้างภาระมหาศาลต่อหมู่บ้านนักกีฬาและงบประมาณบริหารจัดการ โควตา 12 ทีมจึงเป็นจุดลงตัวที่เหมาะสมที่สุดทั้งในแง่ทรัพยากรและตารางแข่งขันระยะเวลา 16 วัน
นอกจากนี้ ยังมีเรื่องของธรรมชาติกีฬาประเภททีม "วอลเลย์บอล" ไม่ได้วัดกันด้วยสถิติเวลาหรือระยะทางเหมือนกรีฑาหรือว่ายน้ำ แต่วัดกันที่การวางแทกติก ความเข้าขา และความสม่ำเสมอของนักกีฬาในทีม
สหพันธ์วอลเลย์บอลนานาชาติ (FIVB) จึงจัดสรรสิทธิ์โอลิมปิกให้แก่ "สมาคมกีฬา/ประเทศ" (National Federation) ผ่านผลงานของทีมชาติในทัวร์นาเมนต์อย่างเป็นทางการ มากกว่าการคัดตัวนักกีฬารายบุคคล
เปิดระบบคัดเลือก "วอลเลย์บอล" โอลิมปิก 2028 จากแชมป์ทวีปสู่โควตาอันดับโลก
มีกีฬาประเภทอื่นไหม ที่ใช้การวัดผ่านทัวร์นาเมนต์?
โครงสร้างการคัดเลือกผ่านทัวร์นาเมนต์และการจำกัดโควตาไว้ราว 12 ทีม ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในวอลเลย์บอลเท่านั้น แต่เป็น แนวทางมาตรฐานที่ใช้ในกีฬาประเภททีมสากลส่วนใหญ่ ในโอลิมปิก ซึ่งคัดเลือกผ่านสิทธิ์ของประเทศ/สมาคมกีฬามากกว่ารายบุคคล เช่น บาสเกตบอล 5x5 บาสเกตบอล 3x3 ฮอกกี้ แฮนด์บอล โปโลน้ำ รักบี้ ฟุตบอล เป็นต้น
สาเหตุสำคัญที่ทำให้กีฬาประเภททีมเหล่านี้ต้องใช้ระบบคัดเลือกที่คล้ายคลึงกัน มีอยู่ 3 ประการหลัก
- โควตานักกีฬาต่อชาติสูง : กีฬาประเภททีมใช้จำนวนคนต่อทีมเยอะ การควบคุมไว้ที่ 12 ทีมช่วยไม่ให้จำนวนนักกีฬาเกินเพดาน 10,500 คนของ IOC
- วัดที่ระบบทีม ไม่ใช่นักกีฬาเดี่ยว : สิทธิ์เป็นของประเทศ/สมาคมกีฬา โค้ชจะมีอิสระในการปรับเปลี่ยนรายชื่อผู้เล่นที่ฟิตและเหมาะสมที่สุดเดินทางไปแข่งรอบสุดท้าย
- การกระจายสิทธิ์ระดับโลก : IOC บังคับให้ทุกกีฬาประเภททีมต้องมีตัวแทนผ่านเข้ารอบมาจากครบทั้ง 5 ทวีปหลักทั่วโลก เพื่อสร้างการแข่งขันอย่างเท่าเทียมในระดับสากล
ที่มา : Olympics, Olympics charter,Volley Week, FIVB
อ่านข่าว :
สธ.ระดมทีมดูแล นร.-ครู รร.เทพศิรินทร์ นนทบุรี รับเปิดเรียน 1 ก.ย.
สหรัฐฯ ส่ง ฮ.ค้นหา 15 ผู้สูญหาย ชาย 46 ปี สังเวยน้ำป่าถล่มแกรนด์แคนยอน
"อนุทิน" ลุยสงขลาเตรียมรับน้ำท่วม ชง ครม. ทำประกันอุทกภัยทุกครัวเรือน