หากพูดถึงร้านกาแฟที่ไม่ได้ขายแค่เครื่องดื่ม แต่ขายเรื่องราวและความตั้งใจ Akha Ama Living Factory คือหนึ่งในชื่อแรก ๆ ที่คนรักกาแฟและคนชอบเที่ยวเชียงใหม่มักพูดถึง ที่นี่ตั้งอยู่ในอำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ เป็นทั้งร้านกาแฟ โรงคั่ว และพื้นที่เรียนรู้ของแบรนด์อาข่า อ่ามา แบรนด์กาแฟเพื่อสังคมที่คนไทยจำนวนมากคุ้นเคยชื่อเสียงมานาน บทความนี้จะพาไปรู้จัก Akha Ama Living Factory ให้ลึกขึ้น ทั้งที่มา แนวคิดการออกแบบ และเหตุผลที่ทำให้สถานที่แห่งนี้ไม่ใช่แค่คาเฟ่ธรรมดา

แบรนด์อาข่า อ่ามา ก่อตั้งขึ้นโดยลี-อายุ จือปา ชายหนุ่มชาวอาข่าผู้ตั้งใจนำกาแฟคุณภาพดีจากไร่ของชุมชนบ้านเกิดออกสู่ตลาด พร้อมกับช่วยยกระดับความเป็นอยู่ของเกษตรกรผู้ปลูกกาแฟไปพร้อมกัน หลังดำเนินธุรกิจมาหลายปีจนแบรนด์เป็นที่รู้จักในวงกว้าง อาข่า อ่ามาจึงขยับขยายมาสร้างพื้นที่ใหม่บนที่ดินขนาดราวห้าไร่ในตำบลห้วยทราย อำเภอแม่ริม กลายเป็น Akha Ama Living Factory ที่ถือเป็นบ้านหลังแรกซึ่งเป็นกรรมสิทธิ์ของแบรนด์เองอย่างแท้จริง ไม่ใช่พื้นที่เช่าเหมือนสาขาก่อนหน้า
จุดที่ทำให้สถานที่นี้แตกต่างจากคาเฟ่ทั่วไป คือความตั้งใจที่จะทำให้เป็นมากกว่าร้านขายกาแฟ แต่เป็นพื้นที่เล่าเรื่องกระบวนการผลิตกาแฟตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ตั้งแต่การปลูก การคั่ว จนถึงการชงเสิร์ฟ พร้อมสอดแทรกแนวคิดเรื่องธุรกิจเพื่อสังคมและการอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างยั่งยืน
แนวคิดการออกแบบที่ผูกพันกับผืนดินเดิม
ทีมสถาปนิกผู้ออกแบบ Akha Ama Living Factory เลือกวิธีทำงานที่เริ่มจากการศึกษาสภาพแวดล้อมเดิมของพื้นที่ก่อน แทนที่จะเริ่มจากการกำหนดสไตล์อาคาร เนื่องจากบริเวณนี้เคยเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่เชื่อมโยงกับลำเหมืองและผืนป่าใกล้เคียงมาก่อน ทีมออกแบบจึงปลูกต้นไม้ท้องถิ่นคืนสู่พื้นที่ตั้งแต่ก่อนเริ่มก่อสร้าง และขุดสระน้ำเชื่อมต่อกับลำเหมืองเดิม เพื่อรักษาความสัมพันธ์ระหว่างอาคารกับระบบนิเวศดั้งเดิมเอาไว้
ต้นฉำฉาขนาดใหญ่ที่ยืนต้นอยู่ก่อนแล้วถูกดึงมาเป็นจุดเด่นของพื้นที่คาเฟ่กลางแจ้ง โดยออกแบบให้โต๊ะและระเบียงหันเข้าหาต้นไม้ ส่วนตรงกลางที่แทนที่จะปลูกไม้พุ่มก็เปลี่ยนเป็นตาข่ายสำหรับให้เด็ก ๆ ปีนเล่น ส่วนอาคารหลักก่อสร้างด้วยวัสดุท้องถิ่นอย่างอิฐมอญทำมือที่ชาวบ้านผลิตสืบทอดกันมาหลายรุ่น ผสมผสานกับไม้เก่าที่มีร่องรอยของกาลเวลา ทำให้เกิดความรู้สึกอบอุ่นและเป็นธรรมชาติ ไม่ใช่อาคารพาณิชย์ที่ดูแปลกแยกจากชุมชนโดยรอบ
พื้นที่ภายในและกิจกรรมที่มากกว่าการดื่มกาแฟ

เมื่อเดินเข้าไปในอาคารหลัก จะพบพื้นที่คาเฟ่ที่ออกแบบให้มองเห็นโรงคั่วและกระบวนการผลิตกาแฟด้านหลังได้อย่างชัดเจน ทำให้ผู้มาเยือนได้สัมผัสบรรยากาศการทำงานจริงของทีมคั่วกาแฟ ชั้นสองเป็นพื้นที่ทำงานและพื้นที่เอนกประสงค์ ส่วนดาดฟ้าเปิดโล่งด้วยต้นไม้เขียวสด นอกจากนี้ยังมีโรงครัวสำหรับทำอาหารแนว Slow Food และพื้นที่ป่าด้านหลังที่ยังคงรักษาไว้สำหรับกิจกรรมกลางแจ้งอย่างการตั้งแคมป์
สิ่งที่ Akha Ama Living Factory ให้ความสำคัญไม่แพ้เรื่องรสชาติกาแฟ คือการเป็นพื้นที่จัดเวิร์กช็อปและกิจกรรมแลกเปลี่ยนความรู้ ทั้งเรื่องกาแฟโดยตรงและเรื่องการทำธุรกิจเพื่อสังคม เพื่อให้คนรุ่นใหม่ที่สนใจอยากเริ่มต้นทำสิ่งดี ๆ เพื่อชุมชนได้มีพื้นที่พูดคุยและต่อยอดไอเดียร่วมกัน แทนที่จะเป็นเพียงการสื่อสารผ่านช่องทางออนไลน์ที่อาจขาดความลึกซึ้งและความสัมพันธ์ระหว่างผู้คน
เมนูเด่นและข้อมูลสำหรับผู้มาเยือน
สำหรับใครที่อยากแวะมาลองกาแฟที่ Akha Ama Living Factory เมนูยอดนิยมของนักชิมหลายคนคือ Piccolo Latte และ Dirty Coffee ราคาต่อแก้วอยู่ในระดับที่เข้าถึงง่าย ส่วนใหญ่ไม่เกินหลักร้อยบาท ร้านยังมีเมล็ดกาแฟคั่วให้เลือกทั้งคั่วอ่อนและคั่วเข้ม รวมถึงจำหน่ายเมล็ดกาแฟและกาแฟดริปสำหรับซื้อกลับบ้านด้วย บรรยากาศโดยรอบร่มรื่นด้วยต้นไม้ใหญ่ เหมาะทั้งกับการมานั่งทำงาน พูดคุยกับเพื่อน หรือพาครอบครัวมาพักผ่อนในวันหยุด
Akha Ama Living Factory ตั้งอยู่ที่ตำบลห้วยทราย อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ ห่างจากตัวเมืองไม่ไกลมากนัก เหมาะสำหรับแวะเป็นหนึ่งจุดหมายในทริปเที่ยวเชียงใหม่แบบสายชิลที่อยากสัมผัสทั้งกาแฟคุณภาพและเรื่องราวเบื้องหลังที่มีความหมาย
สรุป
Akha Ama Living Factory ไม่ได้เป็นเพียงคาเฟ่สวยสำหรับถ่ายรูปหรือร้านกาแฟที่รสชาติดีเท่านั้น แต่เป็นพื้นที่ที่รวมเอาแนวคิดเรื่องกาแฟเพื่อสังคม การออกแบบที่เคารพธรรมชาติเดิม และการสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ไว้ในที่เดียวกัน สำหรับใครที่วางแผนไปเที่ยวเชียงใหม่และอยากหาสถานที่ที่ให้ทั้งกาแฟอร่อยและแรงบันดาลใจ Akha Ama Living Factory ที่แม่ริมคือหนึ่งในตัวเลือกที่ไม่ควรพลาด