อนุ กมธ.แก้สารพิษฯ จี้ตรวจสอบนำเข้าแร่ กระทบน้ำกก-สาย จ.เชียงราย
นายวาริส วิสารทานนท์ ด่านศุลกากร แม่สาย รายงานว่า สถิติด่านพรมแดนแม่สาย มีการนำเข้าแร่สำคัญ คือ ตะกั่ว, แมงกานีส ส่วนที่ด่านศุลกากรเชียงแสน มีการนำเข้าแร่ คือ แร่ซิลิคอน แมงกานีส พลวง ดีบุก และด่านศุลกากรเชียงของ นำเข้าแร่ คือ แร่พลวง นอกจากนี้ ยังพบว่าด่านศุลกากรเชียงแสน ส่งออกแร่ คือ วุลแฟรม พลวง ดีบุก เหล็ก ตะกั่ว
อนุ กมธ.แก้สารพิษฯ จี้ตรวจสอบนำเข้าแร่ กระทบน้ำกก-สาย จ.เชียงราย
นายด่านศุลกากรแม่สาย กล่าวว่า สินค้าประเภทแร่ทำการตรวจสอบ โดยกายภาพและเอกซเรย์ ซึ่งเอกสารที่จะต้องนำมาตรวจปล่อยสินค้า เนื่องจากสินค้าในกลุ่มแร่เป็นสินค้าที่จะต้องดำเนินการตาม พ.ร.บ.แร่ปี 2560 และประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม กำหนดชนิดและสภาพแร่ที่อนุญาตนำเข้าราชอาณาจักร หรือส่งออกแร่นอกราชอาณาจักร
ปัจจุบันการนำเข้าแร่ ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรมกำหนดให้มีแร่ 4 ประเภท ที่ต้องขออนุญาตนำเข้า คือ สินแร่ดีบุก, โลหะดีบุกที่มีส่วนผสมของแร่ดีบุก ตั้งแต่ร้อยละ 99.85 ขึ้นไป, แร่ไยหินชนิดไครโซไทล์ และแร่ปรอท
อนุ กมธ.แก้สารพิษฯ จี้ตรวจสอบนำเข้าแร่ กระทบน้ำกก-สาย จ.เชียงราย
สินค้าประเภทแร่ จะเก็บเป็นภาษีมูลค่าเพิ่มนำเข้า และปฏิบัติตามกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องตาม พ.ร.บ.แร่
ส่วนการส่งออกสารเคมี จะใช้วิธีการเปิดตรวจและเอกซเรย์ ไม่มีการจัดเก็บภาษีส่งออก และดำเนินการตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องตาม พ.ร.บ.วัตถุอันตราย ปี 2535 สารเคมีที่ส่งออกมีการอนุญาตหรือแจ้งถูกต้องหรือไม่
สารเคมีที่ส่งออกไม่ทราบว่าสุดท้ายจะไปที่ไหน หรือนำไปทำแร่หรือไม่ สารเคมีส่งออกใช้ได้หลายทาง อุตสาหกรรมอื่นๆ ด้วย สุดท้ายจะนำไปทำอะไรอยู่นอกอำนาจหน้าที่กำกับดูแล
สถิติการส่งออกสารเคมี ด้านศุลกากรแม่สาย ได้แก่ กรดไนตริก กรดไฮโดรโบมิก โซดาไฟ เอทิลอะเตด
สถิติส่งออกสารเคมีด่านศุลกากรเชียงแสน ได้แก่ ทินเนอร์
อนุ กมธ.แก้สารพิษฯ จี้ตรวจสอบนำเข้าแร่ กระทบน้ำกก-สาย จ.เชียงราย
สถิติส่งออกสารเคมีด่านศุลกากรเชียงของ ได้แก่ น้ำกรดยอดยางพารา
ส่วนประเด็นมีการนำเข้าเครื่องจักรทำเหมืองแร่หรือไม่? นายด่านศุลกากรแม่สาย กล่าวว่า ไม่พบเครื่องจักรที่นำเข้าไป หรือนำไปทำแร่โดยตรง ส่วนใหญ่เป็นเครื่องจักรทำการเกษตร
อนุ กมธ.แก้สารพิษฯ จี้ตรวจสอบนำเข้าแร่ กระทบน้ำกก-สาย จ.เชียงราย
นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ ประธานคณะอนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษามลพิษทางน้ำข้ามแดน กล่าวว่า ปัญหาการนำเข้าแร่ผ่านประเทศไทยปัจจุบัน ยังไม่สามารถตรวจสอบแยกชนิดแร่ได้ชัดเจนอาจมีแร่บางชนิดปนการนำเข้า
ศุลกากรไม่มีอุปกรณ์ตรวจสอบแร่ได้ เจ้าหน้าที่ศุลกากรไม่มีทางรู้เลยว่า แร่ที่นำเข้ามาเป็นแร่ที่ผู้นำเข้าสำแดงจริงๆ หรือไม่ หรือมีส่วนผสมแร่ชนิดอื่นสอดไส้มาหรือเปล่า เพราะไม่มีเครื่อง XRF หรือแม้กระทั่ง Portable XRF ที่สามารถตรวจสอบแร่ได้ ซึ่งส่วนนี้ทางกรรมาธิการจะทำข้อสรุปส่งคณะรัฐมนตรี
และอีกประเด็นคือการตรวจสอบย้อนกลับไปยังแหล่งแร่ที่มีการนำเข้า ซึ่งจะต้องตรวจสอบว่า ส่งผลกระทบกับน้ำปนเปื้อนสารพิษในฝั่งไทยหรือ ซึ่งตรงนี้ยังมีช่องโหว่อยู่มาก จะต้องเร่งออกกฎระเบียบนำเข้าให้ชัดเจน
อนุ กมธ.แก้สารพิษฯ จี้ตรวจสอบนำเข้าแร่ กระทบน้ำกก-สาย จ.เชียงราย
นอกจากนี้ คณะอนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษามลพิษทางน้ำข้ามแดน ยังไปรับฟังปัญหาการใช้น้ำกับกลุ่มเกษตรในลุ่มแม่น้ำกก แม่น้ำสาย รวมไปถึงกลุ่มผู้ค้าบริเวณหาดเชียงราย ที่ได้รับผลกระทบ
อนุ กมธ.แก้สารพิษฯ จี้ตรวจสอบนำเข้าแร่ กระทบน้ำกก-สาย จ.เชียงราย
นายทองคำ อินพรหม ประธานกลุ่มผู้ใช้น้ำคลองชลประทาน อ.แม่สาย จ.เชียงราย กล่าวว่า ชาวบ้านทำเกษตรโดยเฉพาะปลูกข้าวกว่า 6 หมื่นไร่ กังวลว่าหากยังมีการสะสมของสารพิษไปเรื่อยๆ โดยเฉพาะข้าว เพราะกินทุกวัน และทำนาเป็นอาชีพหลัก
อนุ กมธ.แก้สารพิษฯ จี้ตรวจสอบนำเข้าแร่ กระทบน้ำกก-สาย จ.เชียงราย
นอกจากนี้ ปัญหาสารพิษในแม่น้ำ ยังมีความน่ากังวล โดยเฉพาะปลาและสัตว์น้ำ ข้อมูลจากประมงจังหวัดเชียงราย โดย รองศาสตราจารย์ อภินันท์ สุวรรณรักษ์ คณะเทคโนโลยีการประมงและทรัพยากรทางน้ำ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ที่ปรึกษากรรมาธิการฯ พบว่าปลาในแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย หลายชนิดเริ่มหายาก นอกจากปัญหาสารพิษ สิ่งที่น่าเป็นห่วงคือตะกอนดินที่มากับน้ำได้ส่งผลกระทบหนักต่อแหล่งอาหารของปลา
อนุ กมธ.แก้สารพิษฯ จี้ตรวจสอบนำเข้าแร่ กระทบน้ำกก-สาย จ.เชียงราย
สำหรับปัญหาการปนเปื้อนสารพิษข้ามพรมแดน เฉพาะจังหวัดเชียงราย ส่งผลกระทบการใช้น้ำในลุ่มน้ำกก สาย รวก และโขง มีพื้นที่เกษตรกรรมต้องใช้น้ำเพื่อการเกษตรอย่างน้อย 1.3 แสนไร่ และระบบประปาหมู่บ้านกว่า 80 แห่งต้องใช้น้ำอุปโภคบริโภค ขณะที่การประปาส่วนภูมิภาคเชียงราย ต้องย้ายแหล่งผลิตน้ำประปา ใช้แหล่งน้ำอื่นและก่อสร้างระบบประปาใหม่ ด้วยงบประมาณ 2,240 ล้านบาท คาดว่าจะก่อสร้างได้ภายในปี 2570
รายงาน : โกวิทย์ บุญธรรม ผู้สื่อข่าวไทยพีบีเอส ศูนย์ข่าวภาคเหนือ