ค่ายรถจีนโดนเพ่งเล็ง หน่วยงานกำกับดูแลจ่อยกมาตรฐาน หลังเร่งพัฒนารถยนต์เร็วเกินไป กังวลกระทบความปลอดภัยและการทดสอบก่อนส่งมอบ
บลูมเบิร์ก (Bloomberg) รายงานว่า บริษัทผู้ผลิตรถยนต์จีนผลิตรถยนต์ได้อย่างรวดเร็วจนกำลังเผชิญกับการตรวจสอบจากหน่วยงานกำกับดูแลเกี่ยวกับความปลอดภัยและข้อกังวลด้านการทดสอบ
เนื่องจากการแข่งขันที่เพิ่มขึ้นและอัตรากำไรที่ลดลง ซึ่งตามการประมาณการจากบริษัทออกแบบรถยนต์ IAT Automobile Technology และสมาคมผู้ผลิตรถยนต์แห่งประเทศจีน (China’s Association of Automobile Manufacturers) ระบุว่า การใช้ปัญญาประดิษฐ์ (เอไอ) ของจีนอาจสร้างมาตรฐานใหม่ของอุตสาหกรรม โดยใช้เวลาเพียง 18 เดือนในการนำรถยนต์รุ่นใหม่สู่ตลาด ซึ่งลดลงจากอัตราปัจจุบันที่ประมาณ 2 ปี และเมื่อเทียบกับคู่แข่งต่างชาติที่ใช้เวลาประมาณ 3-5 ปี
แต่ในขณะที่ความเร็วในการผลิตของจีนสร้างมาตรฐานใหม่ระดับโลกและส่งผลให้แบรนด์ดั้งเดิมต้องต่อสู้ดิ้นรนชิงส่วนแบ่งการตลาด เพื่อความอยู่รอด ก็ยังก่อให้เกิดความกังวลว่านวัตกรรมที่รวดเร็วของผู้ผลิตรถยนต์จีนอาจแซงหน้าทั้งการกำกับดูแลด้านกฎระเบียบและขีดความสามารถในการควบคุมคุณภาพของตนเอง ภายในอุตสาหกรรมนี้ มีการถกเถียงกันมากขึ้นว่ากรอบเวลาที่สั้นขึ้นนั้นเสี่ยงต่อการทำลายชื่อเสียงของแบรนด์จีนหรือไม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อรุกเข้าสู่ตลาดต่างประเทศเช่นยุโรป หรือเป็นเพียงการแสดงให้เห็นถึงความได้เปรียบในการแข่งขันของค่ายจีน
หน่วยงานกำกับดูแลกำลังผลักดันเรื่องความปลอดภัยอย่างหนัก เริ่มดำเนินการตรวจสอบเป็นเวลาหนึ่งปี ซึ่งรวมถึงการตรวจสอบแบบไม่แจ้งล่วงหน้า ณ โรงงานผลิตรถยนต์ เพื่อแก้ไขข้อกังวลว่าคุณภาพอาจลดลงเนื่องจากการมุ่งเน้นความเร็วในการผลิต
มุมมองของหน่วยงานกำกับสอดคล้องกับความคิดเห็นล่าสุดจากผู้บริหารของเจ้อเจียง จีลี่ โฮลดิ้ง กรุ๊ป (Zhejiang Geely Holding Group), เกรท วอล มอเตอร์ (Great Wall Motor Co.) และเชอรี ออโตโมบิล (Chery Automobile Co.) ที่เตือนว่าเวลาในการพัฒนาที่เร็วขึ้นนั้นทำให้ลูกค้ากลายเป็นหนูทดลองที่ทดสอบความทนทานหรือความปลอดภัยเมื่อซื้อไปขับ
“รถยนต์ไม่ใช่สินค้าอุปโภคบริโภคที่ขายได้เร็ว มันเกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของครอบครัวนับล้าน และต้องผ่านการทดสอบในสภาพถนน สภาพอากาศ และพฤติกรรมการขับขี่ที่หลากหลายทั่วโลก” หลี่ ซูหยง รองประธานบริษัทเชอรี กล่าวในโพสต์บนโซเชียลมีเดียเมื่อวันที่ 26 สิงหาคมที่ผ่านมา
“มีกรอบเวลาการพัฒนาบางอย่างที่เราไม่สามารถลัดขั้นตอนได้” หลี่กล่าว
ท่าทีที่เข้มงวดขึ้นนี้เป็นส่วนหนึ่งของการปรับปรุงครั้งใหญ่ที่ได้มีการบังคับใช้กฎระเบียบที่เข้มงวดมากขึ้นกับแบตเตอรี่ เทคโนโลยีช่วยขับขี่ขั้นสูง และมือจับประตู หลังจากเกิดอุบัติเหตุร้ายแรงหลายครั้ง ประเทศจีนกำลังดำเนินการเรียกคืนรถยนต์ครั้งใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมา โดยบริษัทเทสลาและผู้ผลิตรถยนต์อีก 8 รายเตรียมซ่อมรถยนต์ไฟฟ้ามากกว่า 4.27 ล้านคันเพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดใหม่ของประตู
กระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศจีนกำลังเสนอให้เพิ่มระยะทางการทดสอบบนถนนสำหรับรถยนต์พลังงานใหม่เป็นสองเท่า เป็น 30,000 กิโลเมตร เพื่อแก้ไขข้อกังวลว่ากระบวนการผลิตที่สั้นลงอาจทำให้มาตรฐานความปลอดภัยและความเชื่อมั่นของประชาชนลดลง
ตามคำกล่าวของผู้บริหารสองคนจากผู้ผลิตรถยนต์จีนรายหนึ่ง ซึ่งขอไม่เปิดเผยชื่อเนื่องจากไม่ได้รับอนุญาตให้พูดต่อสาธารณะว่า กระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศกำลังให้ความสนใจอย่างใกล้ชิดกับข้อร้องเรียนของลูกค้าทางออนไลน์ หลังจากที่รถยนต์บางรุ่นของผู้ผลิตรายนี้ได้รับข้อร้องเรียนเกี่ยวกับข้อบกพร่อง หน่วยงานกำกับดูแลได้ติดต่อบริษัทเพื่อสอบถามว่ากำลังดำเนินการแก้ไขปัญหาอย่างไร ก่อนที่บริษัทจะสามารถจัดหาชิ้นส่วนอะไหล่และประสานงานกับตัวแทนจำหน่ายและอู่ซ่อมรถได้ จนมีการเรียกคืนอย่างเป็นทางการประมาณหนึ่งเดือนหลังจากปัญหาเริ่มขึ้น
ในปัจจุบัน กระทรวงประกาศรายชื่อผู้ผลิตรถยนต์ที่ได้รับการตรวจสอบอย่างรวดเร็วหลังจากเข้าตรวจสอบ ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงจากธรรมเนียมปฏิบัติเดิม อย่างน้อยห้าผู้ผลิตรถยนต์ชั้นนำได้รับการตรวจสอบในเดือนกรกฎาคม โดยการเข้าตรวจสอบรุ่น Aion ของบริษัทกวางโจว ออโตโมบิล กรุ๊ป (Guangzhou Automobile Group Co.) เกิดขึ้นเพียงไม่กี่วันหลังจากมีรายงานว่าแบตเตอรี่ในรถยนต์บางรุ่นมีปัญหาหลังจากใช้งานไปได้ 150,000 กิโลเมตร ทางแบรนด์กล่าวว่าจะซ่อมแซมหรือเปลี่ยนแบตเตอรี่ให้ฟรี
ยากที่จะชะลอ
การผลักดันด้านความปลอดภัยมีแนวโน้มที่จะขัดแย้งกับจังหวะที่รวดเร็วของอุตสาหกรรมรถยนต์ ซึ่งทำให้ตลาดรถยนต์จีนเต็มไปด้วยการเปิดตัวและปรับปรุงรุ่นใหม่หลายร้อยรุ่นในช่วงครึ่งแรกของปี และรวมถึงการนำเอไอมาใช้ในทุกส่วนของห่วงโซ่อุปทานรถยนต์อย่างรวดเร็ว
“ความเร็วได้ฝังอยู่ในการทำงานของอุตสาหกรรมรถยนต์จีน และผู้บริโภคคาดหวังการอัพเดตเปิดตัวผลิตภัณฑ์ใหม่อย่างรวดเร็ว” บิล รัสโซ ผู้ก่อตั้งบริษัทที่ปรึกษา Automobility Ltd. ในเซี่ยงไฮ้กล่าว
“ (การผลักดันการตรวจสอบ) อาจบังคับให้บริษัทต่างๆ มีวินัยมากขึ้นเกี่ยวกับการลดเวลา ผู้ผลิตรถสามารถทำงานได้อย่างรวดเร็วต่อไปได้ในด้านซอฟต์แวร์ คุณสมบัติดิจิทัล และด้านต่างๆ ที่สามารถตรวจสอบได้อย่างละเอียดถี่ถ้วนผ่านการจำลอง แต่หน่วยงานกำกับดูแลกำลังส่งสัญญาณอย่างชัดเจนว่าฮาร์ดแวร์ที่สำคัญต่อความปลอดภัยและเทคโนโลยีใหม่ๆ จำเป็นต้องได้รับการตรวจสอบที่เข้มงวดมากขึ้นก่อนที่จะส่งมอบให้กับลูกค้า” เขากล่าว
แม้ว่าจะมีแรงกดดันจากหน่วยงานกำกับดูแลและลูกค้ามากขึ้น แต่บางคนในอุตสาหกรรมกลับมองว่ากระบวนการพัฒนาที่รวดเร็วไม่ใช่ปัญหาเสมอไป ลู่ ฟาง ประธานแบรนด์รถยนต์หรู Voyah ของบริษัท Dongfeng Motor Corp. กล่าวว่า หากรถยนต์ได้รับการพัฒนาอย่างรวดเร็วและผ่านการทดสอบที่จำเป็นทั้งหมดแล้ว สะท้อนว่าเป็นเพียงการแสดงให้เห็นถึงประสิทธิภาพเท่านั้น
และผู้ผลิตรถยนต์ของจีนก็กำลังดิ้นรนที่จะชะลอความเร็วในการผลิตลง เนื่องจากยอดขายที่ลดลงและต้นทุนวัตถุดิบที่สูงขึ้นกำลังบีบกำไรที่บางอยู่แล้วตลอดห่วงโซ่อุปทาน ในขณะเดียวกัน ผู้บริโภคก็เรียกร้องให้มีการเปิดตัวรุ่นใหม่บ่อยครั้งและการอัพเกรดอย่างต่อเนื่อง
“ผมคิดว่ามันเป็นไปไม่ได้จริงๆ ที่จะขอให้ใครชะลอความเร็วลง ทุกคนกำลังแข่งขันกันเพื่อที่จะก้าวไปข้างหน้า” หลี่ ซูฟู ประธานกลุ่มบริษัทเจ้อเจียง จีลี่ โฮลดิ้ง กรุ๊ป (Zhejiang Geely Holding Group) กล่าวในการให้สัมภาษณ์กับสถานีโทรทัศน์ CCTV ของรัฐบาลจีนที่ออกอากาศเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน
“การขอให้ชะลอความเร็วอาจจะยากเกินไป ถ้าคุณขอให้ผมชะลอความเร็วลง ผมอาจจะไม่ตอบตกลง”
ผู้ผลิตรถยนต์จีนจะยังคงรักษาความเป็นผู้นำเหนือคู่แข่งต่างชาติได้ เนื่องจากนำเทคโนโลยีใหม่ ๆ เช่น เอไอมาใช้มากขึ้น
แม้ว่าผู้ผลิตรถยนต์ดั้งเดิมจะพยายามอย่างหนักเพื่อไล่ตามคู่แข่งชาวจีนก็ตาม
ยกตัวอย่าง ฐานวิจัยและพัฒนาของโฟล์กสวาเกน (Volkswagen AG) ในมณฑลอานฮุย ประเทศจีน เป็นแห่งแรกนอกประเทศเยอรมนีที่สามารถออกแบบและทดสอบยานยนต์ได้ด้วยตนเองทั้งหมด รถยนต์ไฟฟ้า SUV รุ่น ID.UNYX 08 ที่ผลิตร่วมกับเอ็กซ์เผิง ( Xpeng Inc.) ได้รับการพัฒนาภายใน 24 เดือน และใช้เทคโนโลยีเอไอและความเป็นจริงเสมือนในการตรวจสอบความถูกต้อง ในขณะเดียวกันค่ายเรโนลต์ (Renault SA) พัฒนารุ่น Twingo E-Tech ในประเทศจีนได้ภายใน 21 เดือน ซึ่งเป็นสถิติใหม่ของบริษัท
สถานีโทรทัศน์เอ็นเอชเค (NHK) ของญี่ปุ่นเผยแพร่สารคดีในเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมาว่า ขณะเดียวกัน โตโยต้า มอร์เตอร์ (Toyota Motor Corp.) กำลังพยายามเร่งวงจรการเปลี่ยนแปลงรุ่นที่ปกติใช้เวลาสามถึงห้าปี รวมถึงการพัฒนาระบบแพลตฟอร์มยานยนต์และยานยนต์ใหม่ไปพร้อม ๆ กัน แทนที่จะพัฒนาทีละรุ่น
อย่างไรก็ดี เยล จาง กรรมการผู้จัดการของบริษัทที่ปรึกษา Automotive Foresight ในเซี่ยงไฮ้ กล่าวว่า แม้เอไอะช่วยให้ผู้ผลิตรถยนต์สามารถผลิตรถยนต์ได้รวดเร็วและแม่นยำที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ และลดข้อผิดพลาดในการออกแบบ แต่ก็ยังมีเกณฑ์มาตรฐาน เช่น การทดสอบบนถนนจริงระยะทาง 30,000 หรือ 50,000 กิโลเมตร ซึ่งไม่สามารถทดแทนได้และไม่ควรถูกทดแทน