ทิม แอนดรูวส์ ชายชาวนิวแฮมเซียร์ สหรัฐอเมริกา วัย 66 ปี กลายเป็นข่าวใหญ่ในระดับโลกเมื่อไม่นานมานี้ เพราะเขามีอาการป่วยร้ายแรงด้วยโรคเบาหวาน ชนิดที่ 2 (type 2 diabetes) ซึ่งเป็นผลให้เขากลายเป็นผู้ป่วยด้วยโรคไตตามมา รุนแรงขึ้นเรื่อยๆ จนกลายเป็นโรคไตระยะสุดท้าย แม้จะตัดสินใจผ่าตัดเปลี่ยนไต แต่ปัญหาก็คือ ไม่มีอวัยวะที่จะมาใช้เปลี่ยนตามความต้องการ โดยแพทย์ระบุว่า เขามีโอกาสเพียง 9 เปอร์เซ็นต์ที่จะได้รับไตเพื่อผ่าตัดเปลี่ยนใหม่ได้ภายใน 5 ปี ในขณะที่มีโอกาสเสียชีวิตสูงถึง 40 เปอร์เซ็นต์ หรือไม่ก็ถูกถอดออกจากบัญชีรอรับการบริจาคไปเลย
ทิม แอนดรูวส์ ไม่ยอมแพ้ ทีมแพทย์ก็ไม่ยอมแพ้ ทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญหันไปใช้วิธีการหาอวัยวะทดแทนจากสัตว์ ซึ่งในกรณีนี้ก็คือ เจ้าหมูสายพันธุ์ยูคาตัน มินิเอเจอร์ ที่ชื่อ วิลมา แต่ก่อนที่จะดำเนินการพวกเขาจัดการปรับแต่งพันธุกรรมของเจ้าวิลมาใหม่เล็กน้อยเพื่อให้อวัยวะของมันสามารถเข้ากันได้กับระบบภูมิคุ้มกันของแอนดรูวส์
ผลลัพธ์ออกมาดีเกินคาด ปรากฏว่าแอนดรูวส์ไม่จำเป็นต้องฟอกไตได้ยาวนานถึง 9 เดือน ซึ่งถือเป็นสถิติสูงสุดใหม่เท่าที่มีการบันทึกกันไว้สำหรับผู้ปลูกถ่ายอวัยวะจากสัตว์ ก่อนที่อวัยวะจากวิลมาจะเริ่มล้มเหลว แต่เรื่องก็ลงเอยด้วยดี เมื่อแอนดรูวส์ได้รับไตจากผู้บริจาครายหนึ่งที่เสียชีวิตลงมาผ่าตัดเปลี่ยนใหม่ กรณีนี้กลายเป็นกรณีแรกในโลกที่มีการใช้ไตจากสัตว์มาเป็น “สะพาน” รอคอยการเปลี่ยนอวัยวะจากคนจริงๆ
จนกลายเป็น “ความหวังใหม่” สำหรับผู้ป่วยนับล้านคนที่ป่วยด้วยโรคไตวาย แอนดรูวส์บอกง่ายๆ ว่า สำหรับเขาแล้ว การผ่าตัดเพื่อเปลี่ยนไตหมูนั้นเป็น “ปาฏิหาริย์” ที่แท้จริง เพราะจนถึงตอนนี้มันยังช่วยให้เขายังมีชีวิตได้ยาวนานมากขึ้น ยังสามารถทำกับข้าวได้ เล่นกับเจ้า “คัพเค้ก” สุนัขตัวโปรดก็ยังได้ แต่ถ้าไม่มี “ไตหมู” ในครั้งนั้น ทั้งหมดนี้ก็ไม่สามารถเป็นไปได้เลย
นักวิทยาศาสตร์เคยเสนอแนะให้ใช้วิธีเดียวกันนี้เพื่อแก้ปัญหาอวัยวะขาดแคลนมานานมากแล้ว แต่กว่าจะมีการใช้งานกันจริงๆ คือมีการผ่าตัดเปลี่ยนไตหมูที่ผ่านการดัดแปลงพันธุกรรมให้กับคนที่ยังมีชีวิตกันจริงๆ ก็ต้องรอจนถึงปี 2024 แต่การผ่าตัดครั้งนั้นยืดชีวิตผู้ป่วยออกไปได้เพียง 52 วัน ปัญหาเกิดขึ้นเพราะผู้ป่วยเกิดมีอาการโรคหัวใจที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับไตอวัยวะที่ถูกปลูกถ่ายเข้าไปแต่อย่างใด ทั้งนี้ วารสารวิชาการทางการแพทย์ แลนแซท ระบุไว้ชัดเจนว่า ไม่เคยมีการศึกษาทดลองก่อนหน้านี้ที่บันทึกผลไว้ว่า มีการปลูกถ่ายอวัยวะแล้วมีชีวิตรอดเกินกว่า 2 เดือนมาก่อนเลย
การผ่าตัดของทิม แอนดรูวส์ ซึ่งมีขึ้นในเดือนมกราคม 2025 ต้องเริ่มต้นก่อนกำหนดดังกล่าวนานมาก เพราะเจ้าหมูวิลมาเองต้องเข้ารับการผ่าตัดเพื่อดัดแปลงพันธุกรรมของมันมากถึง 69 ครั้ง บางส่วนของการผ่าตัดดังกล่าวถูกกระทำลงไปเพื่อขจัดไวรัสที่อาจส่งผลเสียต่อร่างกายมนุษย์ได้ออกไป ส่วนการตัดแต่งพันธุกรรมอื่นๆ มีขึ้นเพื่อทำให้อวัยวะของหมูวิลมาสามารถเข้ากันได้กับมนุษย์ ลดโอกาสที่ร่างกายจะปฏิเสธอวัยวะที่ถูกปลูกถ่ายให้น้อยลงให้มากที่สุด
ทีมแพทย์ที่ดำเนินการในเรื่องนี้ทั้งหมด ก็คือทีมแพทย์จากโรงพยาบาลแมส เจอเนอรัล บริกแฮม ซึ่งเป็นองค์กรไม่แสวงผลกำไรในรัฐแมสซาชูเซตส์สหรัฐอเมริกา พวกเขาระบุว่า แอนดรูวส์สามารถใช้ชีวิตอยู่ได้ด้วยดีหลังการผ่าตัดเปลี่ยนไตหมูไปนานถึง 271 วัน จนกระทั่งได้รับไตบริจาคจากมนุษย์ด้วยกันในที่สุด และกรณีนี้กลายเป็นรายแรกของผู้ที่มีชีวิตอยู่รอดได้นานที่สุดหลังได้รับการปลูกถ่ายไตจากหมูในคนที่มีชีวิตแล้วจึงค่อยเปลี่ยนมาเป็นไตของมนุษย์
ดร.เลโอนาโด รีเอลลา ผู้เชี่ยวชาญด้านการปลูกถ่ายอวัยวะของแมส เจอเนอรัล บริกแฮม บอกว่าการที่อวัยวะทดแทนของมนุษย์มีน้อยนั้น กำลังจะกลายเป็นวิกฤตการณ์ที่ใหญ่ที่สุดในแวดวงการปลูกถ่ายอวัยวะ แม้ว่าแพทย์จะรู้ดีว่า สำหรับผู้ป่วยระยะสุดท้ายแล้ว การผ่าตัดเปลี่ยนอวัยวะคือทางเลือกที่ดีที่สุด แม้ว่าจะมีกรณีที่เกิดมีอาการแทรกซ้อนขึ้นจนเสียชีวิตอยู่บ้างก็ตาม แต่ปัญหาใหญ่ที่สุดก็คือ เราไม่มีอวัยวะที่จะนำมาใช้ในการผ่าตัดอยู่มากพอ ตรงตามช่วงเวลาที่ต้องการ
ตามวิสัยทัศน์ของโรงพยาบาลก็คือใช้การปลูกถ่ายเนื้อเยื่อเป็นเครื่องมือในการอุดช่องโหว่ระหว่างอวัยวะที่ต้องการและอวัยวะที่บริจาค เพื่อใช้เป็น “สะพาน” ให้ผู้ป่วยไม่ต้องฟอกไตอยู่ตลอดเวลา จนกว่าอวัยวะบริจาคจะมาถึง โดยทางทีมต้องการให้การปลูกถ่ายเนื้อเยื่อครั้งแรกนี้มีความปลอดภัยมากพอ และสามารถใช้เป็นวิธีการรักษาในตัวของมันได้เป็นดีที่สุด
ทีมวิจัยระบุว่า หลังจากราวๆ 6 เดือน ความเสียหายจะเริ่มเกิดขึ้นในหลอดเลือดของไตของหมู ซึ่งจะทำให้การทำงานของอวัยวะอื่นๆ ล้มเหลวตามไปด้วย จนต้องนำไตหมูออกจากร่างกายภายใน 9 เดือนในที่สุด แต่หลังจากกลับมาฟอกไตได้ไม่กี่เดือน แอนดรูวส์ก็ได้รับไตบริจาคซึ่งทำงานได้ดีเยี่ยมในอีก 6 เดือนต่อมาหลังจากมีการผ่าตัดเปลี่ยนให้กับผู้ป่วย ทีมแพทย์ตรวจไม่พบแอนติบอดีใหม่ๆ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการปฏิเสธเนื้อเยื่อที่ถูกปลูกถ่ายเข้าไป ซึ่งแสดงให้เห็นว่าไตหมู ทำให้การปลูกถ่ายอวัยวะครั้งต่อมาทำงานได้โดยสมบูรณ์ ไม่พบเชื้อไวรัสจากหมู หรือเชื้อโรคอื่นๆ จากหมูในร่างกายแอนดรูวส์เลยตลอดมา
อย่างไรก็ตาม ทีมวิจัยเตือนว่า กรณีนี้เป็นเพียงความสำเร็จในผู้ป่วยเพียงรายเดียวเท่านั้น แถมยังมีการคัดกรองผู้ป่วยและทีมผู้รักษาเป็นอย่างดี ดังนั้น การทดลองในมนุษย์ที่สลับซับซ้อนเช่นเดียวกันนี้ควรมีการดำเนินต่อไป เพื่อเปิดโอกาสให้มีการใช้ไตหมูมาทดแทนไตคนได้เป็นการชั่วคราว ก่อนที่จะได้รับไตบริจาคที่แท้จริงต่อไป
รีเอลลา หัวหน้าทีมวิจัยบอกว่าพวกเธอไม่ใช่ผู้บุกเบิกในเรื่องนี้ เพราะผู้บุกเบิกเรื่องนี้ที่แท้จริงก็คือทิม แอนดรูวส์ ผู้ป่วยรายประวัติศาสตร์นี้ต่างหาก