เซียนดาบ นักฆ่า ปรมาจารย์ สำรวจตัวตน ‘มิยาโมโตะ มูซาชิ’ ในหลากเวอร์ชั่น

ตั้งแต่ ‘มิยาโมโตะ มูซาชิ’ เริ่มเป็นที่รู้จักในวงกว้าง ชื่อของซามูไรญี่ปุ่นคนนี้ก็ไม่เคยมีช่วงเว้นว่างห่างหายไปจากสื่อบันเทิงกระแสหลักเลย และไม่นานมานี้เอง มูซาชิก็เพิ่งจะปรากฎตัวอีกครั้ง เพื่อรับบทบาทเป็นตัวละครหลักใน Onimusha: Way of the Sword (2026) เกมใหม่ที่มากตอกย้ำความสำเร็จของค่ายเกม Capcom

คงไม่ผิดถ้าจะบอกว่า ‘มูซาชิ’ คือบุคคลที่ได้กลายเป็นภาพแทนหลักของเซียนดาบหรือซามูไรญี่ปุ่น The MATTER จึงชวนไปสำรวจตัวตนอันหลากหลายของมูซาชิ แต่ละเวอร์ชั่นตีความบุคคลในประวัติศาสตร์จริงคนนี้ไว้ยังไงกันบ้าง

มิยาโมโตะ มูซาชิ (Miyamoto Musashi) ขึ้นชื่อในฐานะเซียนดาบ ผู้เชี่ยวชาญด้านทฤษฎีการต่อสู้ แต่นอกเหนือจากนั้น เขายังเป็นจิตรกรภาพวาดพู่กัน นักอักษรศาสตร์ นักจัดสวน และผู้มีความรู้ด้านการออกแบบปราสาท 

มูซาชิเกิดระหว่างปี 1581–1584 ในช่วงทศวรรษสุดท้ายของยุคเซ็นโกคุ หรือยุคสงครามกลางเมืองของญี่ปุ่น แม้ในหนังสือคัมภีร์ห้าห่วงที่มูซาชิเขียนขึ้นเองจะระบุไว้ว่าเขาเกิดในแคว้นฮาริมะ แต่ข้อมูลที่ปรากฏในทะเบียนตระกูลท้องถิ่นกลับอ้างว่าสถานที่เกิดที่แท้จริงของเขาคือแคว้นมิมาซากะ

มูซาชิสูญเสียครอบครัวไปตั้งแต่อายุเจ็ดขวบ หลังจากนั้นจึงได้รับการเลี้ยงดูโดยลุง/น้าซึ่งเป็นพระภิกษุ การประลองครั้งแรกของมูซาชิเกิดขึ้นขณะที่อายุได้ 13 ปี ในครั้งนั้นเขาสามารถเอาชนะ อาริมา คิเฮ (Arima Kihei) ซามูไรพเนจรจากสำนักคาชิมะ ชินโตริว ในเวลาต่อมา เส้นทางนักประลองไร้พ่ายของมูซาชิเกิดขึ้นคาบเกี่ยวกับช่วงเวลารวมอำนาจทางการเมืองของญี่ปุ่นภายใต้โชกุนโทกูงาวะ

การเผชิญหน้าที่โด่งดังที่สุดของมูซาชิคือการประลองบนเกาะกันริว คู่ต่อสู้ของเขาคือ ซาซากิ โคจิโร (Sasaki Kojirō) ยอดนักดาบโนดาจิ (ดาบยาวถือสองมือ) ตามตำนานท้องถิ่นเล่าว่า มูซาชิตั้งใจเดินทางมาถึงเกาะสายกว่าเวลานัดหมาย ระหว่างเดินทางบนเรือ เขาได้เหลาพายเรือให้กลายเป็นดาบไม้เล่มใหญ่ เมื่อถึงเวลาเผชิญหน้า โคจิโรที่รอเก้อกลับเป็นฝ่ายที่สูญเสียความเยือกเย็น มูซาชิใช้ความได้เปรียบนี้หลบหลีกการฟาดฟัน และฟันสวนด้วยดาบไม้เข้าที่ศรีษะของโคจิโรจนถึงแก่ชีวิต

วิชาดาบที่มูซาชิคิดค้นและขัดเกลาขึ้นเองมีชื่อเรียกว่า ‘นิเท็น อิชิริว’ (สองสวรรค์รวมเป็นหนึ่ง) หลักการของวิชาดาบอยู่ที่การใช้ดาบคาตานะคู่กับดาบสั้น (วากิซาชิ) พร้อมกันทั้งสองมือ ในปี 1640 มูซาชิใช้ชีวิตช่วงสุดท้ายในฐานะแขกของเจ้าเมืองคูมาโมโตะ โดยใช้เวลาไปกับการสอนวิชาดาบคู่ ฝึกสมาธิแบบเซ็น และสร้างสรรค์ผลงานศิลปะ ผลงานภาพวาดพู่กันที่เป็นที่รู้จักของเขาคือภาพวาดตัวเองในท่ายืนถือดาบคู่

ก่อนตาย มูซาชิได้ปลีกตัวไปอยู่ที่ถ้ำเรงันโดบนเขาอิวาโตะ สถานที่ที่เขาลงมือเขียนผลงานชิ้นเอก คัมภีร์ห้าห่วง และตำราดกโกโด (วิถีแห่งการโดดเดี่ยว) ก่อนจะเสียชีวิตในอีกเจ็ดวันให้หลัง เมื่อประมาณวันที่ 13 มิถุนายน 1645

มูซาชิในวรรณกรรม

Musashi (1935–1939)

มูซาชิในนวนิยายของ เอจิ โยชิกาวะ (Eiji Yoshikawa) อาจจะเรียกว่าเป็นต้นแบบของมูซาชิในวัฒนธรรมร่วมสมัยที่จะตามมาในภายหลังเลยก็ว่าได้ โยชิกาวะนำเอาความจริงในประวัติศาสตร์บางส่วนมาดัดแปลงเป็นเรื่องราวการเติบโตของฮีโร่ เขียนตัวตนของมูซาชิขึ้นมาให้เป็นชายหนุ่มร่างใหญ่ แข็งแรง ดิบเถื่อน ก่อนจะค่อยๆ เปลี่ยนจากนักสู้ผู้หลงใหลชัยชนะไปเป็นนักดาบที่แสวงหาหนทางของชีวิต โยชิกาวะเปลี่ยนมูซาชิที่อาจมองได้อีกมุมหนึ่งว่าเป็นเพียงนักฆ่า ให้เป็นมนุษย์ที่พยายามเข้าใจความหมายของความแข็งแกร่ง

มูซาชิในภาพยนตร์

Samurai Trilogy  (1954–1956)

การปรากฏตัวครั้งสำคัญของมูซาชิเวอร์ชั่นภาพยนตร์อยู่ในภาพยนตร์ชุด Samurai Trilogy ของ ฮิโรชิ อินางากิ (Hiroshi Inagaki) นำแสดงโดยโทชิโร มิฟูเนะ (Toshiro Mifune) ภาพยนตร์ได้รับรางวัลออสการ์และเป็นการแนะนำให้ผู้คนในต่างประเทศได้รู้จักกับมูซาชิ ตัวละครมูซาชิในเรื่องช่วงแรกจะให้ภาพชายที่มีร่างกายแข็งแรง แววตาดุดัน ผมยุ่ง แต่งตัวซอมซ่อ และมีบุคลิกคล้ายสัตว์ป่า แต่จะผันตัวเป็นคนสุขุมและเข้าใจโลกในช่วงหลัง

มูซาชิในมังงะ–อนิเมะ–การ์ตูน

Vagabond (1998–ปัจจุบัน)

มูซาชิในมังงะของ ทาเคฮิโกะ อิโนอูเอะ (Takehiko Inoue) ใช้นวนิยายของเอจิ โยชิกาวะเป็นต้นแบบ แต่เพิ่มความลุ่มลึกให้กับตัวละครมากขึ้น เพิ่มมิติของการตั้งคำถามในจิตใจตัวเอง เช่น คำถามว่าการฆ่าทำให้มนุษย์สมบูรณ์ขึ้นจริงไหม มูซาชิในเวอร์ชั่นนี้มีรูปร่างแข็งแรง ผอมสูง ผมยุ่ง แววตาแน่วแน่ และมีแผลเต็มตัว

Yaiba: Samurai Legend (1988–1993)

ภาพมูซาชิที่เรามักเห็นจะเป็นชายหนุ่มเสียส่วนใหญ่ แต่ในมังงะของ โกโช อาโอยามะ (Gosho Aoyama) ตัวละครมูซาชิมาปรากฏตัวในสภาพของปรมาจารย์วัยชราอายุหลายร้อยปี หัวล้าน มีเครายาวคล้ายฤาษี แถมยังเป็นคนตลก ลามก ทะลึ่งตึงตัง แต่ขณะเดียวกันก็มีทั้งประสบการณ์และความรอบรู้

Baki-Dou: The Invincible Samurai (2026)

เคซูเกะ อิตางากิ (Keisuke Itagaki) ออกแบบมูซาชิในโลกของบากิให้เป็นตัวละครที่ถูกชุบชีวิตขึ้นมาด้วยเทคโนโลยีโคลนและวิชาร่างทรง มาพร้อมมัดกล้ามแน่นเปรี๊ยะและวิชาการฟาดฟันด้วยมือเปล่าโดยไม่ต้องพึ่งดาบจริง แต่ด้วยการที่เขามองการฆ่าเป็นเรื่องธรรมชาติและถูกปลุกขึ้นมาในยุคสมัยที่ไม่คุ้นเคย มูซาชิในเวอร์ชั่นนี้จึงเป็นคนที่ถูกมองว่าแปลกแยก เป็นสิ่งมีชีวิตที่เหนือมนุษย์

Avengers (2022)

แม้แต่ในจักรวาล Marvel ก็มีมูซาชิ ในเวอร์ชั่นนี้มูซาชิจะได้รับพลังของ Ghost Rider และได้รับสมยานามว่า Ghost Ronin มีรูปร่างเป็นโครงกระดูที่ลุกไหม้ด้วยเปลวไฟสีฟ้า สวมหมวกไม้ไผ่แบบญี่ปุ่น และแน่นอนว่ายังคงใช้ดาบในการต่อสู้

มูซาชิในเกม

Samurai Shodown (1993)

จริงอยู่ที่ว่าตัวละคร ‘ฮาโอมารุ (Haohmaru)’ จากเกม Samurai Shodown อาจจะไม่ใช่คนเดียวกับมูซาชิ แต่ลักษณะเด่นของมูซาชิก็อัดแน่นอยู่ในตัวละครนี้ ไม่ว่าจะการเป็นนักดาบพเนจร ชอบประลอง หุนหัน และมีผมยุ่งพร้อมดาบคู่ใจ

Fate/Grand Order (2017)

มูซาชิในเกม Fate/Grand Order เป็นการตีความที่แตกต่างไปอย่างสิ้นเชิง โดยผู้พัฒนาเกมเลือกออกแบบมูซาชิให้เป็นหญิงสาวผมสีชมพูอ่อน มาในลุคชุดผ้าญี่ปุ่นสีม่วงแกมน้ำเงิน เธอเป็นนักดาบพเนจรที่มีบุคลิกร่าเริง เปิดเผย และค่อนข้างเป็นกันเอง ยังชอบการเอาชนะ แต่ก็พ่ายแพ้ให้กับอาหารฟรี

Onimusha: Way of the Sword (2026)

มูซาชิในเวอร์ชั่น Onimusha คือการกลับไปใช้ภาพจำในแบบคลาสสิกอีกครั้ง โดยเฉพาะการใช้ใบหน้าของ โทชิโร มิฟูเนะ เป็นต้นแบบ เขาเป็นนักดาบที่มั่นใจในตัวเอง มีเสน่ห์ มีความกล้าหาญ แถมด้วยหน้าตาและนิสัยที่ออกจะยียวนกวนบาทาเล็กน้อย แต่ก็ยังคงแข็งแกร่ง ไม่หวั่นเกรงแม้กระทั่งปีศาจ

อ้างอิงจาก

books.google.co.in

classicsofstrategy.com

en.wikipedia.org 1, 2, 3

imdb.com

screenrant.com

typemoon.fandom.com

You might also like