นี่ไม่ใช่ครั้งแรกของ "ไฟป่า" ในอินโดนีเซียที่ "ควัน" ส่งผลกระทบต่อประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ย้อนไปกว่า 10 ปี ควันจากไฟป่ากระจายเป็นวงกว้าง สร้างความเดือดร้อนให้กับทั้งคนและสัตว์ โดยเฉพาะอุรังอุตัง เสือ และหมีหมา ที่ถูกอพยพออกจากพื้นที่ไฟป่า
"อินโดนีเซีย" เผชิญไฟป่าทั้งที่เกาะสุมาตราและเกาะบอร์เนียว ควันพิษปกคลุมหลายเมืองและข้ามแดนไปยังหลายประเทศ บางพื้นที่พบค่ามลพิษพุ่งสูงกว่าระดับที่ องค์การอนามัยโลก (WHO) กำหนดไว้ถึง 15 เท่า ขณะที่สำนักงานอุตุนิยมวิทยา ภูมิอากาศวิทยาและธรณีฟิสิกส์แห่งอินโดนีเซีย (BKMG) ระบุว่า ในช่วง 8 เดือนที่ผ่านมา ดาวเทียมตรวจพบจุดความร้อนของไฟป่ามากกว่า 23,000 จุด
ผู้เชี่ยวชาญเชื่อว่า ไฟป่าในอินโดนีเซีย มีสาเหตุมาจากการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินตลอดหลายสิบปีที่ผ่านมา โดยมีการเปิดพื้นที่ป่าฝนและพื้นที่พรุขนาดใหญ่ในกาลิมันตัน ทำอุตสาหกรรมไม้ เพาะปลูกปาล์มน้ำมันและโครงการพัฒนาขนาดใหญ่
ขณะที่ในปัจจุบัน วิกฤตไฟป่าที่ขยายวงกว้าง มักเกี่ยวข้องกับการขยายพื้นที่เพาะปลูกเชิงอุตสาหกรรมและการใช้ที่ดินเชิงพาณิชย์ โดยมีข้อมูลว่าบริษัทบางแห่งใช้วิธีการเผาเพื่อเคลียร์พื้นที่ขนาดใหญ่ เนื่องจากเป็นวิธีที่มีต้นทุนต่ำ
ขณะเดียวกันมีปัจจัยเร่งจากปรากฏการณ์ "ซูเปอร์เอลนีโญ" ที่ทำให้สถานการณ์ภัยแล้งและวิกฤตไฟป่าทวีความรุนแรง แต่สิ่งที่น่าเป็นห่วงคือ ไฟป่าในเกาะบอร์เนียวกำลังเผาผลาญพื้นที่พรุเขตร้อนที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ซึ่งทำหน้าที่เป็นแหล่งกักเก็บ "คาร์บอน" ขนาดใหญ่ แต่สภาวะที่เกิดขึ้นอาจทำให้พื้นที่เหล่านี้กลายเป็น "ระเบิดคาร์บอน" เมื่อมีการระบายน้ำหรือถูกเผา เพราะคาร์บอนที่สะสมไว้อาจถูกปล่อยสู่ชั้นบรรยากาศได้อย่างรวดเร็ว
นอกจากนี้ ยังมีคำเตือนจากผู้เชี่ยวชาญว่า หากปรากฏการณ์ซูเปอร์เอลนีโญ ทวีความรุนแรงขึ้นในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า อาจทำให้สถานการณ์ไฟป่ายิ่งเลวร้ายลง โดยในปี 2569 ไฟป่าอาจเผาผลาญพื้นที่มากถึง 11 ล้านเฮกตาร์ หรือประมาณ 68.7 ล้านไร่
ราจา จูลี อันโตนี รมต.ป่าไม้ของอินโดนีเซีย ระบุว่า เดือนก.ย. เป็นช่วงที่ปรากฏการณ์เอลนีโญรุนแรงที่สุด และการต่อสู้เพื่อดับไฟป่าในปัจจุบัน ก็กำลังเข้าสู่ช่วงวิกฤต
ขณะที่ ปราโบโว ซูบียันโต ประธานาธิบดีอินโดนีเซีย งัดมาตรการควบคุม หนึ่งในนั้นคือการประกาศเพิกถอนใบอนุญาตทำธุรกิจของบริษัทที่เป็นต้นเหตุ หรือมีความเชื่อมโยงทำให้เกิดไฟป่า
"หมอกควัน" จากไฟป่า ทำให้โรงเรียนหลายพันแห่งต้องปิดทำการ เที่ยวบินล่าช้า รวมถึงมีข้อมูลจากกระทรวงสาธารณสุขอินโดนีเซีย เกี่ยวกับจำนวนผู้ติดเชื้อทางเดินหายใจ ที่เชื่อมโยงกับไฟป่ามากกว่า 50,000 คน
แต่ผลกระทบไม่ได้จำกัดแค่ในอินโดนีเซียเท่านั้น เพราะกระแสลมยังพัดพาหมอกควันข้ามแดน ปกคลุมหลายประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทั้งที่มาเลเซีย สิงคโปร์ บรูไน ฟิลิปปินส์ รวมถึงไทย โดยคุณภาพอากาศในหลายพื้นที่ของสิงคโปร์ย่ำแย่ และเป็นอันตรายต่อสุขภาพ
เช่นเดียวกับภาคใต้ของไทย หลายอำเภอใน จ.สงขลา ถูกปกคลุมด้วยหมอกควัน โดยเฉพาะ อ.หาดใหญ่ ที่มีสภาพเป็นแอ่งกระทะ จนส่งผลกระทบต่อทัศนวิสัยในการมองเห็น ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ชี้ว่า "สถานการณ์ไฟป่า" ไม่ใช่ปัญหาเฉพาะพื้นที่ แต่ผลกระทบขยายไปได้ไกลหลายร้อยไมล์จากจุดกำเนิด
อ่านข่าว :
หมอกควันอินโดฯ ข้ามแดนคลุมเมืองหาดใหญ่
สิงคโปร์ลดกิจกรรมกลางแจ้ง AQI พุ่ง 181 หลังควันไฟป่าอินโดฯ ข้ามแดน