หน้าแรก บทความ

รู้จัก เผิงลี่หยวน สตรีหมายเลขหนึ่ง ผู้ขับเคลื่อนซอฟต์พาวเวอร์จีนบนเวทีโลก

Published on 25 ก.ย. 2026

การเดินทางเยือนสหรัฐอเมริกาอย่างเป็นทางการของ สีจิ้นผิง ประธานาธิบดีจีน ถือเป็นหนึ่งในเหตุการณ์ทางการทูตครั้งสำคัญที่ถูกจับตามองจากทั่วโลก หนึ่งในสปอตไลต์ดวงใหญ่ได้สาดส่องไปที่ เผิงลี่หยวน สตรีหมายเลขหนึ่งของจีน

  • เผิงลี่หยวน คือใคร
  • บทบาทหน้าที่ในฐานะ ‘สตรีหมายเลขหนึ่งของจีน’

ทันทีที่เธอปรากฏตัวในชุดเดรสสีเทาตัดเย็บด้วยคอจีนอย่างประณีต เคล้าผ้าพันคอสีชมพูอ่อน สายตาของสื่อมวลชนและสาธารณชนต่างถูกดึงดูดด้วย ‘ความสง่างามที่สำรวม’ (Reserved Elegance) ซึ่งหลีกเลี่ยงแบรนด์หรูจากชาติตะวันตก แล้วหันมาถ่ายทอดภูมิปัญญาและความคิดสร้างสรรค์ของดีไซเนอร์จีนแทน

ภาพของเธอบนแผ่นดินอเมริกาไม่เพียงสร้างสีสันให้กับการทูตพหุภาคีและงานเลี้ยงระดับรัฐบาลที่ทำเนียบขาวเท่านั้น แต่ยังกลายเป็นประจักษ์พยานสำคัญที่แสดงให้เห็นว่า เผิงลี่หยวน ได้เปลี่ยนบทบาทสตรีหมายเลขหนึ่งของจีนให้กลายเป็นสัญลักษณ์ของ ‘ซอฟต์พาวเวอร์’ (Soft Power) ทางวัฒนธรรมและแฟชั่นที่สร้างภาพลักษณ์ของจีนยุคใหม่บนเวทีโลก

เผิงลี่หยวน คือใคร

เผิงลี่หยวน เกิดวันที่ 20 พฤศจิกายน 1962 ในมณฑลซานตง แม่ของเธอเป็นนักแสดงงิ้วจีน จึงทำให้เธอฝึกฝนการร้องเพลงพื้นเมืองและโซปราโนมาตั้งแต่เด็ก อย่างไรก็ตาม พ่อของเธอเคยถูกจัดประเภทว่าเป็น ‘ผู้ต่อต้านปฏิวัติ’ เนื่องจากมีญาติรับราชการในกองทัพไต้หวัน

เมื่ออายุ 14 ปี เธอเข้าศึกษาที่มหาวิทยาลัยศิลปะซานตง ต่อมาในปี 1980 ขณะอายุ 18 ปี ได้เข้าร่วมกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน (PLA) ในฐานะ ‘นักรบศิลปะและวัฒนธรรม’ โดยสังกัดวงดนตรี PLA และก้าวขึ้นสู่การดำรงตำแหน่งระดับสูงในสถาบันวัฒนธรรมและสถาบันศิลปะของกองทัพ

เธอสร้างชื่อเสียงจนกลายเป็นซูเปอร์สตาร์เพลงพื้นเมืองและงิ้วระดับประเทศ ด้วยพลังเสียงที่สูงทรงพลังและบทเพลงปลุกใจชาติ เธอเคยผ่านเข้ารอบสุดท้ายการประกวดร้องเพลงทางโทรทัศน์ระดับชาติครั้งแรก มีผลงานที่เป็นที่จดจำอย่าง People from Our Village และ On the Plains of Hope ทำให้เธอมีชื่อเสียงโด่งดังและเป็นที่รู้จักในวงกว้าง

ในปี 1986 เธอได้พบกับ สีจิ้นผิง ซึ่งขณะนั้นเขาดำรงตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีเมืองเซี่ยเหมิน และผ่านการหย่าร้างมาแล้ว ทั้งคู่แต่งงานกันในปี 1987 และมีบุตรสาวคือ สีหมิงเจ๋อ ในปี 1992

บทบาทหน้าที่ในฐานะ ‘สตรีหมายเลขหนึ่งของจีน’

เธอเป็นสตรีหมายเลขหนึ่งคนแรกในยุคพรรคคอมมิวนิสต์จีนที่ฉายภาพลักษณ์โดดเด่น สง่างาม และแต่งกายทันสมัยบนเวทีโลก แตกต่างจากภริยาผู้นำจีนในอดีตอย่างสิ้นเชิง

ในปี 2011 เธอได้รับแต่งตั้งเป็น Goodwill Ambassador หรือ ทูตขององค์การอนามัยโลก (WHO) เพื่อรณรงค์เรื่องวัณโรคและโรคเอดส์ และในปี 2014 UNESCO ได้แต่งตั้งเธอเป็น ผู้แทนพิเศษเพื่อส่งเสริมการศึกษาของเด็กหญิงและสตรี

นอกจากนี้ การดำรงตำแหน่งสำคัญในสถาบันการดนตรีและศิลปะของกองทัพจีน ทำให้เธอมีฐานอำนาจและบารมีเฉพาะตัวในสถาบันการเมืองและกองทัพ นอกเหนือจากการเป็นภริยาผู้นำจีน อีกทั้งยังได้รับความรักจากประชาชนชาวจีน จนได้รับฉายาว่า ‘มาม่าเผิง’ (Mama Peng)

ส่วนการเดินทางเยือนสหรัฐฯ ครั้งนี้นั้น สปอร์ตไลต์จับจ้องมาที่เธออย่างมากจากกำหนดการทางการทูตที่แน่นขนัด เธอเข้าร่วมงานเลี้ยงอาหารค่ำระดับรัฐพิธีที่ทำเนียบขาว และมีภารกิจแยกกับ สตรีหมายเลขหนึ่งของสหรัฐฯ เช่น การเยือนพิพิธภัณฑ์ศิลปะเอเชียสมิธโซเนียนร่วมกับ เมลาเนีย ทรัมป์

เผิงลี่หยวน เปลี่ยนการแต่งกายให้กลายเป็นเครื่องมือทางวัฒนธรรมของจีน โดยเธอเลี่ยงการสวมใส่แบรนด์หรูและโลโก้ของชาติตะวันตก เลือกสวมเสื้อผ้าจากดีไซเนอร์และแบรนด์ในประเทศจีน เช่น หม่าเค่อ (Ma Ke)

เธอมักปรากฏตัวด้วยชุดกี่เพ้าตัดเย็บประณีต เสื้อคอจีน และผ้าพันคอโทนสีนุ่มนวล แฟชั่นของเธอสื่อถึงความมั่นใจจากภายในโดยไม่ต้องโอ้อวด สะท้อนถึงจิตวิญญาณของชาวจีน

การแต่งกายของเธอสร้างปรากฏการณ์ในจีนมาแล้วหลายครั้ง เช่น ในการเยือนรัสเซียปี 2013 ชุดเสื้อโค้ตและผ้าพันคอสีฟ้าของเธอถูกค้นหาอย่างหนักบน Weibo และสินค้าสไตล์เดียวกันถูกขายหมดบน Taobao อย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ เธอยังได้รับการจัดอันดับใน Vanity Fair’s Best Dressed List ปี 2013 และถือเป็นผู้จุดกระแสแฟชั่น ‘Neo-Chinese’ ของคนรุ่น Gen Z ในปัจจุบันอีกด้วย

ภาพ: Kevin Lamarque / Reuters

อ้างอิง: